Blog

Met regelmaat plaats ik een nieuwe blog, delen mag alleen als mijn naam erbij vermeld wordt.

 

23 AUGUSTUS 2021

Voeding en suppletie voor drachtige teven

De samenstelling van voeding is afhankelijk van ras, leeftijd, omgeving, seizoen en eventueel bestaande klachten.

In dit artikel ga ik niet in op de algemene voeding van een hond. Ik ga er gemakshalve vanuit dat de gezondheid van de teef goed is. Deze is natuurlijk afhankelijk van de voeding die ze in haar leven heeft gekregen, maar ook de mate van stress, omgevingsfactoren, relatie met de eigenaar en conditie spelen een rol tijdens de dracht en de ontwikkeling van de pups in de baarmoeder en tijdens de zogende periode.

Een drachtige teef kan in principe de eerste 5 weken van de zwangerschap dezelfde hoeveelheid voeding krijgen. Vanaf 5 weken heeft de teef tussen de 130% en 160% aan voeding nodig voor de ontwikkeling van baarmoeder- en embryoweefsel.

Zowel eiwitten, vetten als koolhydraten kunnen extra gegeven worden. Eiwitten zijn bouwstoffen. Vetten en koolhydraten zijn energieleveranciers. Vetten leveren energie aan spieren, heeft een sparende rol t.o.v proteïne, zorgt voor schokdemping rondom organen, is isolatiemateriaal, zorgt voor transport en absorptie van vetoplosbare vitaminen, geeft vorm aan celmembranen en heeft een belangrijke rol bij de eicosanoïden stofwisseling. Honden hebben een betere capaciteit om vet te verbranden, in vergelijking tot het verbranden van koolhydraten. Bij honden levert de verbranding van koolhydraten meer warmte op dan verbranding van vetten. Met name de koolhydraten kunnen de laatste 3 weken tot 15% extra gegeven worden, in de vorm van meervoudige koolhydraten. Voorbeelden hiervan zijn: volkoren pasta, zoete aardappels, havervlokken. Ze verteren langzamer dan enkelvoudige koolhydraten en bevatten vitamines en mineralen, bovendien zijn de vezels goed voor een gezond spijsverteringssysteem.

Essentiële vetzuren wil zeggen dat de hond ze zelf niet kan aanmaken, zoals omega 3 en omega 6. Deze zijn niet altijd aan de voeding toegevoegd. Met name bij vers vlees is het belangrijk om te bekijken of er voldoende essentiële vetzuren zijn toegevoegd.Maar ook bij bepaalde aandoeningen en deficiënties kan het noodzakelijk zijn om supplementen te geven.

Omega 3

Voor de neurologische ontwikkeling van de embryo’s zijn extra onverzadigde vetzuren nodig, zoals EPA/DHA. Voedingsbronnen zijn vette vissoorten als paling, haring, zalm, makreel en schaaldieren. ALA is de voorloper van EPA, deze omzetting verloopt slecht bij honden. Vandaar advies om EPA/DHA toe te voegen aan de voeding.

Omega 6

Voor de fysieke groei van de embryo’s en het baarmoederweefsel is tevens LA (linolzuur) en ALA (alfalinoleenzuur) nodig. Bronnen van LA zijn: zonnebloemolie, maïsolie, sojaolie. Een tekort aan linolzuur kan leiden tot dwerggroei en huidlaesies.

Voor de gezonde groei van foetus en zuigeling is tevens AA (arachidonzuur) nodig. Bij volwassen dieren worden de eicosanoïden die hieruit gevormd worden als ongunstig beschouwd, omdat ze ontstekingsbevorderend zijn. Bronnen van omega 6 zijn lijnzaadolie, hennepolie, koolzaadolie, zonnebloemolie, saffloerolie, teunisbloemolie, borageolie, zwarte bessenolie.

Een goede verhouding tussen omega 3 en omega 6 = 1:1 tot maximaal 1 : 4.

Als er in verhouding teveel omega 6 ingenomen wordt kan dat ontstekingen bevorderen. Een teveel aan omega 3 kan ook ontstekingen bevorderen, hebben een bloed verdunnend effect en zorgen voor een verminderde weerstand.

Een tekort aan omega 6 zal met name te zien zijn aan huid en vacht en groeistoornissen.

Een tekort aan omega 3 kan o.a. gedrag en leervermogen negatief beïnvloeden, maakt gevoeliger voor ontstekingen en kan het gezichtsvermogen verminderen.

Een tekort van beiden verstoord met name de hormoonhuishouding.

Een goed supplement moet aan specifieke voorwaarden voldoen!

Foliumzuur

Foliumzuur wordt bij honden in verband gebracht met open gehemeltes en lipafwijkingen.

Uit een onderzoek lijkt na suppletie van foliumzuur de pups met een afwijking aan gehemeltes, lippen en open ruggetjes significant te verlagen. Bij deze rassen speelt erfelijke aanleg ook een rol. In het onderzoek wordt niet aangegeven welke vorm van foliumzuur er gegeven wordt en welke voeding de honden krijgen. Dat zou ik graag willen weten omdat dat invloed heeft op de mogelijke werkzaamheid.

De relatie tussen genetische predispositie en suppletie is niet bekend (niet onderzocht).

Foliumzuur is een chemisch stabiele verbinding van folaat die nauwelijks in voeding voorkomt en wordt gesynthetiseerd voor toepassing in voedingssupplementen en verrijkte voedingsmiddelen. Vitamine B11 staat voor de groep folaten met vitamine activiteit en niet alleen de synthetische foliumzuur. Na inname van foliumzuur moeten er veel processen doorlopen worden om uiteindelijk tot een biologisch opneembare vorm te komen. Tijdens deze processen kan er veel mis gaan, daarom is het verstandig om een goed biologisch opneembaar supplement te gebruiken.

Na opname in de darmen wordt THF omgezet in 5MTHF, de belangrijkste actieve co-enzymatische vorm van folaat in het lichaam. 5MTHF circuleert in het bloed en wordt opgeslagen in de lever. Voor het benutten van folaat is een goede maagdarmfunctie nodig. Suppletie met 5MTHF heeft een voordeel dat deze direct over deze actieve vorm van folaat beschikt.

Tijdens de zwangerschap lijken honden (net als mensen) meer folaat nodig te hebben.

Alleen folaat suppleren is niet verstandig omdat B vitamines in sterke mate samenwerken.

Suppletie van B2, B6, B12 in een actieve co-enzymatische vorm zorgt dat deze vitamines direct opgenomen kunnen worden.

(Uitleg over het folaat- en homocysteïnemetabolisme, de citroenzuurcysclus en de rol van B vitamines bij de energieproductie laat ik achterwege. Ook spelen afwijkingen tijdens de methylering een rol bij lichaamsprocessen. Deze hangen samen met dieetfactoren als foliumzuur, choline, methionine, vit 6, 12 en zink).

Folaat is nodig voor een goede DNA en RNA synthese.

Folaat speelt een rol bij de cellulaire energiestofwisseling waarbij ATP wordt gevormd (alle B vitamines in een actieve co-enzymatische vorm).

Folaat is betrokken bij de synthese van hemoglobine, de foetale ontwikkeling van het zenuwstelsel en de omzetting van serine in glycine.

Suppletie van een hoge dosering foliumzuur zal niet snel plaatsvinden, maar kan toxisch zijn.

Folaat kan worden geproduceerd door bacteriën in de darmen. Dan moet de voeding wel choline, methionine en cobalamine bevatten.

De opname vindt plaats in het middelste deel van de dunne darm, maar ook een beetje in het laatste deel van de dunne darm. Bij darmziektes kan je zowel teveel als te weinig foliumzuur meten in het bloed.

Bij een tekort komt de synthese van purines en pyrimidines in het gedrang, wat resulteert in bloedafwijkingen.

Voedingsbronnen: donker groene bladgroenten, lever (meer in kalkoen en kip, dan in rund), eieren, volkoren graan, bonen, biergist. Folaat uit voedsel is instabiel en gevoelig voor licht, zuurstof, opslag en hoge temperaturen, waardoor een groot deel van het folaat verloren gaat.

Suppletie is gewenst voor zwangere teven, in combinatie met andere B vitamines of eventueel een multivitamine complex in een biologisch goed opneembare vorm.

Bronnen:

*Oral folic acid supplementation decreases palate and/or lip cleft occurrence in Pug and Chihuahua puppies and elevates folic acid blood levels in pregnant bitchesMay 2013Polish Journal of Veterinary Sciences 16(1):33-7DOI:10.2478/pjvs-2013-0005

* Observations on the prevention of cleft palate in dogs by folic acid and potential relevance to humansJ M Elwood 1, T A ColquhounHugh Adam Cancer Epidemiology Unit, Otago University Medical School, PO Box 913, Dunedin, New Zealand.PMID: 16032001 DOI: 10.1080/00480169.1997.36041

*Opleiding Orthomolecuilaire Voeding en Suppletie van Into The Wild; Ingrid Smolders

* Stichting Orthokennis: de essentiële rol van B-vitamines in onze stofwisseling

* Nutrient requiirements of Doga and Cats; National Research council of the National Academies, januari 2018

* mcvoordieren/kennisbank

Wil je meer informatie over goede suppletie, neem dan contact op met mij: Jokesauerbreij@gmail.comwww.adviesvoorjehond.nl

Dit artikel mag alleen gedeeld worden met de naam van de schrijfster: Joke Sauerbreij

 

13 JULI 2021

Voeding en gedrag

Goede voeding zorgt voor een gezond lichaam en brein. Voeding heeft direct invloed op het gedrag van de hond en kan één van de oorzaken zijn dat een hond angstig, agressief, gestrest of lusteloos is.

De darmen hebben veel belangrijke functies. Darmbacteriën breken onder andere onverteerbare plantaardige vezels af, waardoor stoffen vrijkomen die de darmcellen voeden en bijvoorbeeld ontstekingen kunnen remmen. De darmflora produceert belangrijke stoffen zoals serotonine, 90% van de aanmaak vindt in de darmen plaats. Serotonine wordt ook wel het gelukshormoon genoemd. Het speelt o.a. een rol bij leerprocessen, geheugen, gedrag en stemming. Via de hersen-darm as gaan stoffen direct naar de hersenen.

EPA en DHA (omega 3) zijn essentiële visvetzuren, het lichaam kan ze niet zelf aanmaken. Deze vetzuren zijn onder meer nodig voor de aanmaak van zenuw- en hersenweefsel. Hersenen bestaan voor een belangrijk deel uit vetzuren, zowel omega 6 als omega 3. Ze worden in verband gebracht met gedragsstoornissen en het leervermogen.

De amygdala is een amandelvorige kern van neuronen, die diep in de hersenen ligt. Het is betrokken bij het ervaren, verwerken en aansturen van verschillende emoties. De emotie die het meest in verband wordt gebracht met de amygdala is angst. Dierexperimenteel onderzoek wijst uit dat bij een zinktekort en een tekort aan eiwitten de mate van angst en vermijdingsgedrag vermindert. Hierdoor missen ze het vermogen te leren van negatieve ervaringen.

Tip 1

Lees de ingrediëntenlijst op de verpakking. Als de omschrijving duidelijk is, weet je wat je je hond te eten geeft. Vraag de verkoper naar meer informatie bij onduidelijkheden. Etiketten zijn vaak lastig te lezen. Bijvoorbeeld is het duidelijk als er staat: rundvlees, lever van de rund en kippenhartjes. Onduidelijk is de term “dierlijke bijproducten”. Dit kunnen resten zijn van allerlei verschillende diersoorten, waardoor je niet weet welke eiwitbronnen je je hond voert.

Tip 2

Zorg voor een aanvulling van vetzuren omega 3 en omega 6 in de verhouding 1 – 4. Let wel op, als je brok, blik of KVV voeding geeft kunnen er al omega vetzuren in verwerkt zijn. Met name de omega 3 vorm EPA-DHA is een goede aanvulling. Let op het MSC keurmerk om een zo schoon mogelijke olie te geven. Veel visoliën zijn vervuild met kwik en microplastics. Als je liever geen visolie wil geven, is algenolie een goed alternatief.

Tip 3

Geef je hond in bepaalde periodes een aanvulling met een biologisch opneembare multivitamine en mineralen complex, om zo eventuele tekorten aan te vullen. Met name voor de oudere hond of een hond dier hersteld van een ziekte is het een waardevolle aanvulling. Sommige vitamines en mineralen moeten dagelijks aangevuld worden in het lichaam omdat ze niet opgeslagen kunnen worden om op een ander moment weer ingezet te worden.

AGE'S IN (HONDEN)VOEDING

4 JULI 2021

Bewerkt voedsel

Dierstudies tonen hoe de consumptie van bewerkt voedsel leidt tot inflammatie en aandoeningen zoals overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten en versnelde veroudering. Een onderzoek bij knaagdieren toonde dat langdurige consumptie van bewerkt voedsel leidde tot een verhoogde darmpermeabiliteit en een verhoogd risico op micro vasculaire aandoeningen. De hoeveelheid AGE's (Advanced Glycation Endproducts) in bewerkt voedsel speelt hierbij een rol, AGE's vormen zich door snelle en hoge verhitting van suikers in combinatie met eiwitten. We noemen dit de maillardreactie. ALE's zijn verbindingen door verhitting van vetten in combinatie met suikers (Advancend Lipoxidation Endproducts).

Na het geven van een anti AGE dieet wordt de maillardreactie voorkomen. Men zag verbetering bij overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, nieraandoeningen, Alzheimer en versnelde algemene veroudering. Helen Vlassara (Mount Sinai School of Medicine in New York) heeft veel onderzoek gedaan hiernaar.

AGE's blijken de doordoorlaatbaarheid van de darmen te verhogen en te leiden tot activering van een onderdeel van het aangeboren immuunsysteem, het complement systeem. Activering van de ontstekingsbevorderende effector molecuul complement 5a bleek te leiden tot inflammatie en nierschade. Bij minder inname van AGE's kon de ontstane nierschade worden omgekeerd. Ook bleek uit een experiment met diabetische muizen dat vezelrijke voeding de integriteit van de darmbarriëre herstelde en de kans op enrstige nierschade kon verminderen door onderdrukking van C5a.

Processed foods drive intestinal barrier permeability and microvascular diseases. Sci Adv 2021; 7(14):eabe4841 [PMID33789895]

 

Waarom zijn AGE’s giftig?
AGE’s zijn oxidanten die een negatieve invloed hebben op het lichaam. Oxidatie put de natuurlijke reserve aan antioxidanten in het lichaam uit. Antioxidanten zijn stoffen die de corrosieve werking van AGE’s kunnen neutraliseren, maar slechts tot een beperkte hoogte.

Op AGE’s reageert het lichaam hetzelfde als wanneer het moet vechten tegen een infectie. De capaciteit om te vechten is echter beperkt. Het immuunsysteem van het lichaam reageert op een ontsteking met koorts die in de meeste gevallen ook snel weer verdwijnt. Het eten van voedsel dat rijk is aan AGE’s kan ook tot een ontsteking leiden, maar bij regelmatige inname stapelen ze zich op.

Daardoor verdwijnen ze minder snel en kunnen ze na verloop van tijd het immuunsysteem van het lichaam aantasten en de organen beschadigen. De meeste chronische ziekten worden geassocieerd met ontsteking(en) en een hoge concentratie aan AGE’s in het lichaam.

Dierlijke vetten worden makkelijk geoxideerd tot AGE’s en hebben de neiging om vast te kleven aan de wanden van de slagaders. Op deze manier veroorzaken ze verstopping, hoge bloeddruk en hartproblemen. Tevens kunnen ze rondom de taille gaan zitten, waardoor ontstekingen, obesitas en insulineresistentie kunnen ontstaan.

Insulineresistentie ontstaat wanneer het hormoon insuline minder effectief wordt bij het verlagen van de bloedsuikerspiegel en de bloedsuikerspiegel hierdoor stijgt tot abnormale hoogte. Overgewicht is nauw verbonden met insulineresistentie en leidt vaak tot diabetes type II.

AGE’s kunnen er eveneens voor zorgen dat eiwitten aan elkaar vast gaan kleven. Hierdoor worden gewrichten, spieren en pezen na verloop van tijd stijf en onbeweeglijk. Tevens kunnen bloedvaten dik en minder elastisch worden. Dit noemt men aderverkalking en het leidt tot hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten.

Honden

Weet je dat veel brokvoeding op hoge temperatuur wordt verhit? In brokvoeding vormen eiwitten, vetten en suikers ook AGE's en ALE's. Elke maaltijd opnieuw kan het zijn dat je hond AGE's consumeert. Zijn de brokjes mooi bruin gebakken? De bruine kleur komt voort ui de reactie bij verhitting van suikers met eiwitten en vetten. AGE's zorgen voor een lekkere smaak en geur, zodat je hond er meer van wil eten. Als je hond het graag eet, wil het niet zeggen dat het gezonde voeding is.

 

AGE’s zijn natuurlijke bijproducten die in het lichaam en in de natuur gevormd worden bij iedere temperatuur door een aantal basisprocessen. Hoe hoger de temperatuur en hoe langer de verhitting plaats vindt des te meer AGE’s er worden gevormd. Voedsel wordt verhit en gedroogd om het langer houdbaar te maken, het veilig te kunnen transporteren en om het smakelijker te maken.